GÖNENLİ MEHMET EFENDİ

Mehmed Öğütçü Hoca 1901'de Balıkesir'in Gönen İlçesinde dünyaya geldi. Babas Kırım kökenli Selâmetoğulları'ndan Osman Efendi ve annesi Fatıma Hanım dindar insanlardı. Osman Efendi çiftçidir. Öyledir ama İslami ilimlere ve âlimlere aşık derecesinde bağlı bir zattı. “Aşk olmayınca meşk olmaz !” denildiği gibi, içinde volkanlaşan bu ilim ve irfan aşkını oğluna da aktarır. Oğlunun eğitim alması için elinden gelen her şeyi yapmıştır. İlk eğitimini Gönen'de aldıktan sonra 1920'lerde dini tahsilini ilerletmek üzere Dersaadetin yani İstanbul'un yolunu tuttu. Burada Serezli Ahmed Şükrü Efendi'den ders aldı. Hıfzını ve ve tashihi huruf derslerini tamamladıktan sonra, kıraat ilminide aynı hocada okuyarak 1925 yılında icazet aldı. Daha sonra 1927 yılında imam-hatip mektebinden mezun oldu. 1930 yılında Gönen Merkez Camii imam hatibi olarak hizmetine başladı. Üç yıl sonra vatani görevini yapmak üzere görevinden ayrılarak İstanbul'a gelen Gönenli Mehmet Efendi askerliğini yedek subay olarak yapmıştır. Askerliğinden sonra bir daha memleketine dönmeyip, imam hatiplik görevine İstanbul'da devam etmiştir. İstanbul'da sırasıyla Hacı Bayram Kaftani, Dülgerzade, Hacı Hasan, Sultan Ahmet Camii imam hatipliklerinde bulundu. En uzun süre Sultan Ahmet Camiinde görev yaptı.(1954-1982)

Gönenli Mehmet Efendi'nin hayatı güzel ahlâk örnekleriyle doludur. İnsanların gönüllerini güzel ahlâkıyla fethediyordu. Cemaatinde onun sevgi dolu mesajından feyz almaya çalışan her kesimden insan vardı. İç dünyası Kur'ân'ın hükümleri ve Peygamber Efendimizin (asv) sünnetiyle şekillenmişti. Hayatı boyunca Kur'ân'a ve İslam'a hizmete büyük bir aşkla devam etmiştir. Hizmetlerini öğrencilerine aktardıktan sonra onların da bu hizmetleri kendilerinden sonra gelecek talebelerine vermelerini tembih etmiştir.
 
Gönenli Mehmet Efendi'nin resmi görevlerinin dışında fahri olarak hizmetleriyle asıl “Gönenli” olmuştur. Bunları kısaca şöyle sıralayabiliriz: Fakir talebelere kol kanat germiş onların eğitimi için çok gayretler göstermiştir. Bu hususu Ahmet Şahin Hoca Efendi şöyle ifade ediyor:

'İstanbul'un camileri Gönenli'nin üniversitesi, bitişikteki harabe medreseleri ise yurtları... Anadolu'nun mahrumiyet bölgesinden gelmiş olan fakir köy çocukları bu yurtlarda kalır, bu üniversitelerde ders görür. Bu kadar yurt ve üniversiteye kim nezaret eder? Bir tek kişi: - Gönenli!.."

"Gönenli bu yurtların hem levazımcısı, hem müfettişi, hem de müderrisi. Halk da mütevelli heyeti. Her caminin çevresi öğrencilerle dolup taşar. Yatsı namazında ise Sultanahmet Camii ihtiyaç temini için buluşma yeri. Mihraptan cemaate yönelen Hoca Efendi, sayamayacağı kadar ihtiyaç sahibi öğrencilerle yüz yüze. İsteklere bir kulak kabartalım, neleri duyacağız:"

- Ceketim yok, ayakkabım yok, hastayım doktor ilaç yazdı, alacak param yok. Fırıncı ekmek vermiyor, borcumuzu ödeyemedik, sabah ekmeği nereden alacağız?..

"Bunların tek muhatabı Gönenli Mehmet Efendi... Bir baba bile çoluk çocuğunun ihtiyaçlarını karşılamada zorluk çekip zaman zaman azarlayıp sustururken, Hoca efendi'nin bunca ihtiyaçları göğüslemesinin hikmeti ne ola ki hizmet duygusundan gayrı!.."

"Bir gün yüzünde bir burukluk hissederek soruyorum:

- Bir sıkıntınız mı var? İçten gelen inilti ile cevap veriyor bana:

- Fırıncıların geçen ayki paralarını ödeyemedim. Haber göndermişler, bizim de imkânımız sınırlı. Hoca Efendi parayı ödemezse ekmek veremeyeceğiz çocuklara, demişler. Bu evlatlar aç kalırsa ne yaparız?

Çaresini de hemen ekliyor arkasından:

- Bari tiz bir müşteri çıksa da evimizi satabilsek. Müşteri de hemen çıkmıyor ki!.."

Ertesi gün yüzündeki burukluk gitmiş, tatlı bir tebessümle muhatap oluyorum kendisine. Öğrencilerinin başkanı seçtiği için açıklamada mahzur görmüyor bana.

- İnşallah iyi haberler var, diyorum.

Tebessümünü daha da çoğaltarak cevap veriyor:

- Tahmin ettiğin gibi. Gece dua edip gözyaşları içinde yattım. Sabah erkenden biri kapımı çaldı. Cüzdanını uzatıp ihtiyacım olan parayı almamı söyledi. Ben elimle almamakta ısrar edince, o kendi eliyle bir miktar para çıkarıp bana uzattı. Ben parayı alırken birden kaybolduğunu gördüm. Baktım ki para borcumun tamamını teşkil etmektedir. Bu ayı da böyle geçirmiş olduk. Gelecek ay için Allah Kerim'dir.'

Gönenli Mehmet Efendi Kur'ân'a hizmet yarışında günümüzün önde gelen şahsiyetlerinden biriydi. Hayatını bizlere örnek teşkil edecek şekilde Allah rızası ve Peygamberimizin (s.a.v.) sünneti çerçevesinde yaşamış, bu uğurda hiçbir fedakârlıktan kaçınmamıştır.

Gönenli Mehmet Efendi, 2 Ocak 1991 Çarşamba günü, Fatih-Çırçır'daki evinde vefat etti;  Efendi Edirnekapı-Sakızağacı Şehitliğinde toprağa verildi. Cenazesinde otuz bin kişiyi aşkın bir cemaat hazır bulundu.